الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم وشارح : على محمدى )
157
أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى )
حال ظن حاصل از خبر واحد ثقه از همين قبيل است ، پس به نحو تخصصى از آيات فوق بيرون است و شاهد مطلب آن است كه در روايات اسلامى هم راوى و هم امام حجيت قول ثقه را مسلم گرفته و در كبراى كلى سخنى نگفتهاند و تنها سخن در صغراست كه راوى مىپرسد آيا يونس بن عبد الرحمن ثقه است يا خير ؟ پس در باب خبر واحد سيرهء عقلاييه محكم است . 2 . جواب ميرزاى نايينى : آيات ناهيهء از عمل به ماوراى علم شامل خبر ثقه نمىشود و خبر ثقه خروج موضوعى دارد به دليل اينكه آيات مىگويند : از ماوراى علم و يا از ظن متابعت نكنيد و در نزد عقلا عمل به خبر ثقه عمل به ماوراى علم نيست ، بلكه عمل به علم است به دليل اينكه و لو در باب خبر ثقه 2 % احتمال خلاف هست ، ولى عقلاى عالم و عرف عام به اين احتمال ضعيف اعتنا نمىكنند و خبر ثقه را به چشم علم نگاه مىكنند و با خبر ثقه معاملهء علم مىكنند ، يعنى همانطور كه اگر يقين وجدانى داشته باشند ترديد به خود راه نداده و آن عمل را انجام مىدهند همچنين اگر فرد موثقى به آنان اطلاع دهد باز هم عمل مىكنند پس خبر ثقه علم است منتهى علم دو قسم است : الف . علم وجدانى كه احتمال خلاف در او راه ندارد . ب . علم عادى يا اطمينان كه با احتمال خلاف ضعيف هم مىسازد . پس عمومات آيات ناهيه صلاحيت ندارند كه رادع باشند و دليل خاص ديگرى هم مبنى بر رادعيت از عمل به خبر ثقه نداريم پس خبر ثقه حجت است ( اين جواب براساس حكومت مولوى بودن آيات است ) . 3 . جواب مصنف : اگر اين آيات صلاحيت رادعيت از عمل به خبر ثقه داشت هرآينه اين امر در ميان مسلمين معروف مىگشت و ائمه عليهم السّلام كه عالمان حقيقى به علوم قرآناند بيان مىكردند و زبان به زبان مىگشت تا به دست ما مىرسيد و در نتيجه اين سيرهء عقلاييه در نزد مسلمين و نسبت بخصوص احكام شرعيه منقطع الآخر مىشد درحالىكه مكرر گفتهايم كه سيرهء مسلمين از صدر اسلام تا به امروز براساس عمل به خبر ثقه بوده است .